Kolędy sprzed 150 lat dostały nowe aranżacje dla orkiestr dętych

Na stole w sali Ochotniczej Straży Pożarnej w Chełmcach pojawiły się wydruki nut, których korzenie sięgają XIX wieku. Trzy zapomniane kolędy zapisane przez Oskara Kolberga otrzymały opracowania na orkiestrę dętą. Inicjatorzy chcą, by melodie z okolic Kalisza i Koźminka znów trafiły do repertuaru muzyków. To jedna z inicjatyw Roku Twórców Kultury i Sztuki Ludowej Ziemi Kaliskiej.

Pomysł przedstawił Jacek Kapitaniak, kapelmistrz Orkiestry Dętej Pożarnej w Chełmcach. Wspólnie z Anną Gałczyńską, specjalistką do spraw dziedzictwa kulturowego w Centrum Kultury i Sztuki, wybrał trzy kolędy ludowe i zlecił ich opracowanie na orkiestry dęte. Aranżacje przygotował Karol Skóra, od lat współpracujący z różnymi zespołami tego typu.

Posiedzenie Kapituły Obchodów Roku Twórców Kultury i Sztuki odbyło się 16 października. Spotkanie służyło nie tylko omówieniu wydarzeń zrealizowanych w ramach obchodów, ale także przedstawieniu muzycznej inicjatywy, która łączy archiwalne zapisy z repertuarem współczesnych orkiestr.

• Trzy melodie wyjęte z zapisków Oskara Kolberga
• Około 20 orkiestr może sięgnąć po zapomniany repertuar

Trzy melodie wyjęte z zapisków Oskara Kolberga

Do opracowania wybrano utwory znajdujące się w 23. i 46. tomie „Dzieł wszystkich” Oskara Kolberga:

• „Zjawiło nam się dziś coś nowego”
• „Przy onej górze świecą się zorze”
• „O Józefie! Czego chcecie?”

Kolberg usłyszał te kolędy podczas badań prowadzonych ponad 150 lat temu w okolicach Kalisza i Koźminka. Zapisał zarówno teksty, jak i linie melodyczne przekazane przez anonimowych mieszkańców regionu. Z czasem utwory zniknęły z żywej tradycji i przestały być śpiewane przez kolejne pokolenia.

„Są to kolędy, które Oskar Kolberg ponad 150 lat temu usłyszał od informatorów z okolic Kalisza i Koźminka, od anonimowych mieszkańców tamtejszych terenów, a następnie zapisał ich linię melodyczną i tekst” – powiedział Jacek Kapitaniak, kapelmistrz Orkiestry Dętej Pożarnej w Chełmcach.

Badacz odwiedzał teren szeroko rozumianego Kaliskiego, obejmującego wschodnią Wielkopolskę i część ziem sieradzkich znajdujących się wówczas pod zaborem rosyjskim. Wśród odwiedzanych miejscowości znalazły się między innymi Stawiszyn, Zbiersk i Wieluń. Część zebranych materiałów opublikowano w 23. tomie „Ludu”, wydanym w 1890 roku. Później spuściznę uzupełniono w publikacji „Kaliskie i Sieradzkie” oraz w suplemencie do tego tomu.

Około 20 orkiestr może sięgnąć po zapomniany repertuar

Nowe opracowania nie mają udawać rozbudowanych kompozycji koncertowych. Ich siłą ma być prostota melodii i harmonia odpowiadająca charakterowi dawnych pieśni ludowych. Przeniesienie ich na instrumenty dęte daje orkiestrantom gotowy materiał, który mogą włączyć do własnych występów.

W powiecie kaliskim działa niemal 20 orkiestr dętych, skupiających kilkuset muzyków. Są wśród nich dzieci, młodzież, dorośli i seniorzy, a część zespołów może pochwalić się wieloletnią tradycją. Starosta Kaliski Jan Adam Kłysz podkreślił, że orkiestry pełnią nie tylko funkcję artystyczną, ale także integrują mieszkańców w różnym wieku.

„Orkiestry tworzą środowiska międzypokoleniowe, które integrują dzieci, młodzież, dorosłych i seniorów wokół muzyki i działalności społecznej” – powiedział Jan Adam Kłysz, Starosta Kaliski.

Podczas spotkania specjalnie przygotowane wydruki nut przekazali kapelmistrzom Jan Adam Kłysz, Anna Gałczyńska, Jacek Kapitaniak oraz Marta Wolarz, pełniąca obowiązki dyrektora Wydziału Promocji, Informacji i Obsługi Rady w Starostwie Powiatowym w Kaliszu. Jeśli orkiestry sięgną po ten repertuar, zapomniane melodie będą mogły ponownie zabrzmieć podczas wydarzeń organizowanych w regionie.

W spotkaniu wzięli udział także burmistrz gminy Opatówek Sebastian Wardęcki, prezes OSP w Chełmcach Jacek Juszczak oraz wikariusz miejscowej parafii ksiądz Wojciech Kucharzak.

na podstawie: Powiat Kaliski.