Odeszli ludzie, którzy współtworzyli Kalisz. Muzycy, nauczyciele i społecznicy

Ich życiorysy prowadzą od estrady i szkolnej klasy po działalność samorządową oraz konspiracyjne szlaki Armii Krajowej. Wśród osób związanych z Kaliszem, które odeszły, są artyści, pedagodzy, społecznicy i uczestnicy walk o niepodległość. Każda z tych historii zostawiła inny ślad – w muzyce, edukacji, kulturze, pamięci historycznej albo pracy publicznej.

• Muzyka, która łączyła scenę z edukacją
• Nauczyciele i samorządowcy pracowali dla kolejnych pokoleń
• Pamięć o konspiracji i Powstaniu Warszawskim

Muzyka, która łączyła scenę z edukacją

Piotr Michera był skrzypkiem z Kalisza, swobodnie poruszającym się między jazz-rockiem, muzyką rozrywkową i klasyczną. Koncertował między innymi z Markiem Grechutą, a publiczność i jurorzy doceniali jego improwizacje. Wśród zdobytych przez niego wyróżnień znalazły się Srebrny Kameleon w Jarocinie, druga nagroda podczas FMMW oraz nagrody na festiwalach Jazz nad Odrą, Złota Tarka, Jazz Juniors i FAMA.

Przez blisko trzy dekady Tofik Alidżanow grał w Orkiestrze Symfonicznej Filharmonii Kaliskiej, a równocześnie uczył altówki w Państwowej Szkole Muzycznej I i II stopnia im. Henryka Melcera. Włączał uczniów w koncerty i projekty filharmonii. Brał też udział w nagraniu płyty „Night in Calisia”, za którą Filharmonia Kaliska, Trio Włodka Pawlika i Randy Brecker otrzymali nagrodę Grammy. W 2019 roku prezydent RP odznaczył muzyka Złotym Medalem za Długoletnią Służbę.

Fryderyk Stankiewicz łączył komponowanie i grę na fortepianie z pracą nauczyciela oraz wykładowcy akademickiego. Był absolwentem Technikum Budowy Fortepianów i Państwowej Szkoły Muzycznej II stopnia im. Henryka Melcera, współpracował z Filharmonią Kaliską, teatrem i szkołą muzyczną, a także wykładał na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. W 2023 roku, z okazji 40-lecia pracy artystycznej, otrzymał tytuł Honorowego Przyjaciela Kalisza.

Ważną część życia kulturalnego współtworzyła również Bronisława Matusiak, wieloletnia kierowniczka Zespołu Folklorystycznego „Piwonice”. Organizowała próby i występy, dbała o stroje, instrumenty oraz tradycyjny charakter repertuaru. Zespół prezentował się podczas uroczystości i koncertów w regionie oraz w całej Polsce, a Matusiak angażowała w edukację kulturalną także dzieci i młodzież. W 2017 roku otrzymała nagrodę prezydenta miasta za pracę na rzecz kultywowania tradycji ludowych.

Z kaliską publicznością literacką spotykał się Paweł Kuszczyński – poeta, eseista i krytyk literacki. Był autorem kilkunastu tomów poetyckich, publikował również eseje i teksty krytyczne, między innymi w „Roczniku Kaliskim”. Przez wiele lat kierował poznańskim oddziałem Związku Literatów Polskich. Otrzymał m.in. Srebrny Medal Labor Omnia Vincit, medal Gloria Artis oraz nagrodę im. Augusta Cieszkowskiego.

Więcej aktualności z Kalisza znajdziesz na stronie głównej portalkalisz.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na portalkalisz.pl/wydarzenie.

Nauczyciele i samorządowcy pracowali dla kolejnych pokoleń

Andrzej Wilczyński przez 21 lat był związany z III Liceum Ogólnokształcącym w Kaliszu. Uczył przede wszystkim przysposobienia obronnego. Zapamiętano go nie tylko jako cenionego pedagoga, ale też osobę gotową pomagać i wspierać innych.

Jan Janusz Janczewski pracował w kaliskich placówkach oświatowych i kulturalnych, między innymi w Szkole Zawodowej nr 1 oraz Technikum Budowlanym. Był zastępcą dyrektora III Liceum Ogólnokształcącego, a w latach 1975–1988 kierował Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej. Działał także jako przewodnik turystyczny, pilot wycieczek i członek organizacji społecznych oraz naukowych. Otrzymał m.in. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski i tytuł Honorowego Obywatela Miasta Kalisza.

Sylwiusz Jakubowski, wójt Żelazkowa, zabiegał o środki na rozwój infrastruktury gminy, należącej do Aglomeracji Kalisko-Ostrowskiej. Mieszkańcy cenili go jako gospodarza.

Przez dwie dekady w Radzie Miasta Kalisza zasiadała Jolanta Mancewicz. W latach 1998–2018 była radną, przez większość tego okresu pełniła funkcję wiceprzewodniczącej. Wcześniej pracowała w Państwowym Ośrodku Maszynowym i kaliskim magistracie, a w latach 1998–2002 była etatową członkinią Zarządu Miasta. Współtworzyła między innymi Białe Soboty, czyli bezpłatne badania i konsultacje medyczne, oraz kwestę na ratowanie zabytkowych cmentarzy przy Rogatce. Była współzałożycielką stowarzyszenia „Wszystko dla Kalisza”, a w 2022 roku otrzymała Odznakę Honorową Miasta Kalisza.

Dr Marek Stodolny łączył doświadczenie historyka z pracą w administracji publicznej i służbach sanitarnych. Od 2020 roku kierował Powiatową Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną w Kaliszu, pełniąc także funkcję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Przez lata stał na czele Stowarzyszenia Kalisz XXI.

Pamięć o konspiracji i Powstaniu Warszawskim

Maria Znojewska, znana pod pseudonimami „Alina” i „Wróbelek”, podczas Powstania Warszawskiego pełniła służbę sanitariuszki i łączniczki. Utrzymywała łączność między Warszawą a obozem przejściowym dla ludności cywilnej Dulag 121. Z Kaliszem była związana przez blisko trzy dekady. Za działalność wojenną otrzymała między innymi Krzyż Armii Krajowej, Warszawski Krzyż Powstańczy i Odznakę Pamiątkową Akcji „Burza”. W 2022 roku Rada Miasta Kalisza przyznała jej Odznakę Honorową Miasta Kalisza.

Zbigniew Zieliński, pseudonim „Sęk”, był żołnierzem Armii Krajowej, współautorem ustawy o kombatantach i pierwszym kierownikiem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Do AK wstąpił w lutym 1944 roku. Przewoził broń, prasę i zaopatrzenie dla oddziałów partyzanckich, a we wrześniu tego samego roku brał udział w walkach z Niemcami pod Młynkiem i Pławnem. Napisał lub współtworzył 36 książek i około 280 publikacji. Został odznaczony między innymi Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Walecznych.

W szeregach Armii Krajowej działał także Kazimierz Wiktorowicz, pseudonim „Dąbrowa”, wieloletni mieszkaniec Kalisza. Uczestniczył w akcjach dywersyjnych i sabotażowych, wspierał oddziały partyzanckie oraz pomagał ludności cywilnej. Po wojnie kontynuował służbę wojskową. Otrzymał między innymi Krzyż Partyzancki, Krzyż Armii Krajowej, Złoty Krzyż Zasługi i Odznakę Honorową Miasta Kalisza. Uhonorowano go również tytułem Honorowego Przyjaciela Kalisza.

na podstawie: Urząd Miasta Kalisz.