Odeszli ludzie, którzy współtworzyli Kalisz. Muzycy, nauczyciele i społecznicy

FOT. Urząd Miasta Kalisz
Ich życiorysy prowadzą od estrady i szkolnej klasy po działalność samorządową oraz konspiracyjne szlaki Armii Krajowej. Wśród osób związanych z Kaliszem, które odeszły, są artyści, pedagodzy, społecznicy i uczestnicy walk o niepodległość. Każda z tych historii zostawiła inny ślad – w muzyce, edukacji, kulturze, pamięci historycznej albo pracy publicznej.
- Muzyka, która łączyła scenę z edukacją
- Nauczyciele i samorządowcy pracowali dla kolejnych pokoleń
- Pamięć o konspiracji i Powstaniu Warszawskim
Muzyka, która łączyła scenę z edukacją
Piotr Michera był skrzypkiem z Kalisza, swobodnie poruszającym się między jazz-rockiem, muzyką rozrywkową i klasyczną. Koncertował między innymi z Markiem Grechutą, a publiczność i jurorzy doceniali jego improwizacje. Wśród zdobytych przez niego wyróżnień znalazły się Srebrny Kameleon w Jarocinie, druga nagroda podczas FMMW oraz nagrody na festiwalach Jazz nad Odrą, Złota Tarka, Jazz Juniors i FAMA.
Przez blisko trzy dekady Tofik Alidżanow grał w Orkiestrze Symfonicznej Filharmonii Kaliskiej, a równocześnie uczył altówki w Państwowej Szkole Muzycznej I i II stopnia im. Henryka Melcera. Włączał uczniów w koncerty i projekty filharmonii. Brał też udział w nagraniu płyty „Night in Calisia”, za którą Filharmonia Kaliska, Trio Włodka Pawlika i Randy Brecker otrzymali nagrodę Grammy. W 2019 roku prezydent RP odznaczył muzyka Złotym Medalem za Długoletnią Służbę.
Fryderyk Stankiewicz łączył komponowanie i grę na fortepianie z pracą nauczyciela oraz wykładowcy akademickiego. Był absolwentem Technikum Budowy Fortepianów i Państwowej Szkoły Muzycznej II stopnia im. Henryka Melcera, współpracował z Filharmonią Kaliską, teatrem i szkołą muzyczną, a także wykładał na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. W 2023 roku, z okazji 40-lecia pracy artystycznej, otrzymał tytuł Honorowego Przyjaciela Kalisza.
Ważną część życia kulturalnego współtworzyła również Bronisława Matusiak, wieloletnia kierowniczka Zespołu Folklorystycznego „Piwonice”. Organizowała próby i występy, dbała o stroje, instrumenty oraz tradycyjny charakter repertuaru. Zespół prezentował się podczas uroczystości i koncertów w regionie oraz w całej Polsce, a Matusiak angażowała w edukację kulturalną także dzieci i młodzież. W 2017 roku otrzymała nagrodę prezydenta miasta za pracę na rzecz kultywowania tradycji ludowych.
Z kaliską publicznością literacką spotykał się Paweł Kuszczyński – poeta, eseista i krytyk literacki. Był autorem kilkunastu tomów poetyckich, publikował również eseje i teksty krytyczne, między innymi w „Roczniku Kaliskim”. Przez wiele lat kierował poznańskim oddziałem Związku Literatów Polskich. Otrzymał m.in. Srebrny Medal Labor Omnia Vincit, medal Gloria Artis oraz nagrodę im. Augusta Cieszkowskiego.
Więcej aktualności z Kalisza znajdziesz na stronie głównej portalkalisz.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na portalkalisz.pl/wydarzenie.
Nauczyciele i samorządowcy pracowali dla kolejnych pokoleń
Andrzej Wilczyński przez 21 lat był związany z III Liceum Ogólnokształcącym w Kaliszu. Uczył przede wszystkim przysposobienia obronnego. Zapamiętano go nie tylko jako cenionego pedagoga, ale też osobę gotową pomagać i wspierać innych.
Jan Janusz Janczewski pracował w kaliskich placówkach oświatowych i kulturalnych, między innymi w Szkole Zawodowej nr 1 oraz Technikum Budowlanym. Był zastępcą dyrektora III Liceum Ogólnokształcącego, a w latach 1975–1988 kierował Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej. Działał także jako przewodnik turystyczny, pilot wycieczek i członek organizacji społecznych oraz naukowych. Otrzymał m.in. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski i tytuł Honorowego Obywatela Miasta Kalisza.
Sylwiusz Jakubowski, wójt Żelazkowa, zabiegał o środki na rozwój infrastruktury gminy, należącej do Aglomeracji Kalisko-Ostrowskiej. Mieszkańcy cenili go jako gospodarza.
Przez dwie dekady w Radzie Miasta Kalisza zasiadała Jolanta Mancewicz. W latach 1998–2018 była radną, przez większość tego okresu pełniła funkcję wiceprzewodniczącej. Wcześniej pracowała w Państwowym Ośrodku Maszynowym i kaliskim magistracie, a w latach 1998–2002 była etatową członkinią Zarządu Miasta. Współtworzyła między innymi Białe Soboty, czyli bezpłatne badania i konsultacje medyczne, oraz kwestę na ratowanie zabytkowych cmentarzy przy Rogatce. Była współzałożycielką stowarzyszenia „Wszystko dla Kalisza”, a w 2022 roku otrzymała Odznakę Honorową Miasta Kalisza.
Dr Marek Stodolny łączył doświadczenie historyka z pracą w administracji publicznej i służbach sanitarnych. Od 2020 roku kierował Powiatową Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną w Kaliszu, pełniąc także funkcję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Przez lata stał na czele Stowarzyszenia Kalisz XXI.
Pamięć o konspiracji i Powstaniu Warszawskim
Maria Znojewska, znana pod pseudonimami „Alina” i „Wróbelek”, podczas Powstania Warszawskiego pełniła służbę sanitariuszki i łączniczki. Utrzymywała łączność między Warszawą a obozem przejściowym dla ludności cywilnej Dulag 121. Z Kaliszem była związana przez blisko trzy dekady. Za działalność wojenną otrzymała między innymi Krzyż Armii Krajowej, Warszawski Krzyż Powstańczy i Odznakę Pamiątkową Akcji „Burza”. W 2022 roku Rada Miasta Kalisza przyznała jej Odznakę Honorową Miasta Kalisza.
Zbigniew Zieliński, pseudonim „Sęk”, był żołnierzem Armii Krajowej, współautorem ustawy o kombatantach i pierwszym kierownikiem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Do AK wstąpił w lutym 1944 roku. Przewoził broń, prasę i zaopatrzenie dla oddziałów partyzanckich, a we wrześniu tego samego roku brał udział w walkach z Niemcami pod Młynkiem i Pławnem. Napisał lub współtworzył 36 książek i około 280 publikacji. Został odznaczony między innymi Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Walecznych.
W szeregach Armii Krajowej działał także Kazimierz Wiktorowicz, pseudonim „Dąbrowa”, wieloletni mieszkaniec Kalisza. Uczestniczył w akcjach dywersyjnych i sabotażowych, wspierał oddziały partyzanckie oraz pomagał ludności cywilnej. Po wojnie kontynuował służbę wojskową. Otrzymał między innymi Krzyż Partyzancki, Krzyż Armii Krajowej, Złoty Krzyż Zasługi i Odznakę Honorową Miasta Kalisza. Uhonorowano go również tytułem Honorowego Przyjaciela Kalisza.
na podstawie: Urząd Miasta Kalisz.
Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (Urząd Miasta Kalisz). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Pięćdziesiąt czy „piędziesiąt”? Złote Pióro rozplątuje polską wymowę

W Kaliszu jazzowa historia wyszła poza ekran podczas prapremiery filmu

KKS Kalisz przegrywa z Flotą Świnoujście 0:2. Nowak trafił w 6. minucie

MKS Kalisz przegrywa z Wisłą Płock 20:33. Koniec serii sześciu zwycięstw

Telefon od „lekarza”, potem dzwonek domofonu. 87-latka nie oddała pieniędzy

Kalisz w wojennej opowieści. Wioletta Filipowska spotka się z czytelnikami

Co robić w weekend w Kaliszu? Przegląd wydarzeń 20–22 listopada

Neon na Łaziennej zmienia się po zmroku. Nowy znak rozświetla Kalisz

Uraz na wysokości ośmiu metrów. Strażacy ewakuowali mężczyznę linami

Ponad 485 mln zł na edukację. Tak ma wyglądać budżet Kalisza na 2027 rok

Matematyka, fizyka i chemia w jednym konkursie. Asnyk zaprasza uczniów

Praca A4 może przynieść nagrodę. Kaliska policja czeka na uczniów

Nie tylko o pożarach. Nowa wiata PSP w Kaliszu uczy też ekologii i pierwszej pomocy

Budżet i współpraca z organizacjami pozarządowymi wśród tematów sesji powiatu
Przydatne dane teleadresowe
- Parafia Świętej Rodziny w Kaliszu - msze, kancelaria, sakramenty
- Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kaliszu - kontakt, adresy i zakres pomocy
- Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Kaliszu - kontakt, godziny, zgłaszanie samowoli
- Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 1 w Kaliszu - kontakt, godziny, oferta
- Urząd Statystyczny w Poznaniu Oddział w Kaliszu - kontakt, godziny, rejestracja REGON
- Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów w Kaliszu - kontakt, godziny, zadania
