Jedna spacja, dwa teleturnieje i ortograficzny zgrzyt w „Złotym Piórze”

Ekranowe quizy zwykle sprawdzają wiedzę uczestników, ale tym razem pod lupę trafiła także polszczyzna prowadzących i autorów pytań. W kaliskim „Złotym Piórze” Marcin Galant przygląda się dwóm potknięciom z teleturniejów i temu, jak jedna spacja może zmienić poprawną odpowiedź. 📺

• „Złote Pióro” wyłapuje błędy, które łatwo przeoczyć
• W „Jednym z dziesięciu” liczyła się spacja
• Tuwim zachowuje dawną pisownię, przysłowie już nie

„Złote Pióro” wyłapuje błędy, które łatwo przeoczyć

W odcinku „Va banque” wyemitowanym 20 października 2026 roku prowadzący powiedział „w tą albo w tą”, choć poprawna forma to „w tę albo (we) w tę”. Jak zauważa Galant, chwilę wcześniej zawodnik użył poprawnej wersji, a mimo to został skorygowany. W finale pojawił się kolejny zgrzyt: w zadaniu wydrukowano „Ziemii” zamiast „Ziemi”. To błąd, który – jak przypomina autor – zdarza się także w telewizyjnych paskach informacyjnych. 📝

Najświeższe wiadomości z Kalisza czekają na stronie głównej portalkalisz.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.

W „Jednym z dziesięciu” liczyła się spacja

Więcej wątpliwości budziła odpowiedź w „Jednym z dziesięciu”. Pytanie dotyczyło przysłowia o kózce i tego, czy zapis „to by” powinien być łączny, czy rozdzielny. Uczestnik odpowiedział, że łączny, a odpowiedź uznano. Według Galanta po tegorocznej reformie ortografii poprawny jest jednak zapis rozdzielny: „Gdyby kózka nie skakała, to by nogi nie złamała”.

Zmiana może zaskakiwać, bo w wydanym w 2011 roku słowniku Katarzyny Kłosińskiej zapis „toby” był prawidłowy. Dawna reguła nie rozstrzyga jednak, jak należy pisać dziś. 📚

Tuwim zachowuje dawną pisownię, przysłowie już nie

Jest tu jeszcze jeden haczyk: reformy ortografii nie poprawiają wstecz tekstów literackich. W wierszu Juliana Tuwima „Skakanka” dawna pisownia pozostaje częścią utworu:

„Żeby kózka nie skakała, Toby nóżki nie złamała” - Julian Tuwim, „Skakanka”.

Zdaniem Galanta przysłowie używane samodzielnie trzeba już zapisywać zgodnie z obecnymi zasadami, bo w teleturniejowym pytaniu nie chodziło o cytat z wiersza. Jego sens i morał w utworze Tuwima są zresztą inne niż w przysłowiu funkcjonującym na co dzień.

Galant skierował sprawę do redakcji „Słownika polsko@polskiego”. Przekazano mu, że zagadnienie przedstawiono prof. Janowi Miodkowi, a komentarz językoznawcy ma pojawić się w jednym z grudniowych odcinków programu.

na podstawie: Miejska Biblioteka Publiczna im. Adama Asnyka w Kaliszu.