Czepce od Ostrowa - haft, ryszki i nowe mistrzynie z warsztatów w Kaliszu

W pracowniach i na sali wystawowej dało się wyczuć skupienie i radość z pracy rękami – to efekt cyklu szkoleń, które przeprowadziło Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu w 2025 roku. Warsztaty przywróciły do życia dawne formy czepców ostrowskich i pokazały, jak tradycja spotyka się z cierpliwością współczesnych hafciarek.

• Czepce od Ostrowa odzyskują blask dzięki haftowi i układaniu ryszek
• Mistrzyni Donata Kaczocha przekazała warsztat i historię lokalnego czepkarstwa
• Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu pokazuje powstałe czepce w praktyce i wystawie

Czepce od Ostrowa odzyskują blask dzięki haftowi i układaniu ryszek

Na warsztatach pod okiem mistrzyni Donaty Kaczochy trzy uczestniczki z powiatu ostrowskiego - Paulina Bajodek, Anna Rospondek i Anna Urbaniak - wykonały sześć czepców: trzy w typie raszkowskim i trzy w typie głogowskim. 🧵🌸 Najpierw powstawały denka i bandy z bawełnianego tiulu, potem przenoszono wzory zaczerpnięte z natury - kwiaty, owoce, liście - i haftowano je płaskimi ściegami: atłaskowym na okrętkę, dzierganym oraz dziurkowanym. Po wielogodzinnych haftach przyszły pranie, krochmalenie i prasowanie, a finałem było ułożenie ryszek z pasków tiulu na specjalnym krosienku.

Mistrzyni Donata Kaczocha przekazała warsztat i historię lokalnego czepkarstwa

Donata Kaczocha uczyła technik odziedziczonych po nestorce Stanisławie Kowalskiej z Goliny - to ciągłość praktyk, które w regionie przetrwały dzięki procesjom, zespołom folklorystycznym i kolekcjonerom. Dzięki temu uczestniczki nie tylko nauczyły się ściegów i krochmalenia, ale też poznały regionalne znaczenie czepca jako elementu stroju mężatek i gospodyni z podostrowskich wsi. 📚✨

Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu pokazuje powstałe czepce w praktyce i wystawie

Efekt pracy można zobaczyć na wystawie w Galerii Centrum - tam prezentowane są wszystkie powstałe egzemplarze oraz dokumentacja etapów tworzenia. 🎨 Na warsztatach przećwiczono kolejne etapy powstawania czepca - od wycinania form po zszycie:

• ✂️ Wycinanie form z tiulu - denko, bandy, paski
• ✏️ Wybór i kalkowanie wzorów
• 🪡 Haftowanie czepca raszkowskiego - przenoszenie wzoru, fastrygowanie, haft bandy i denka
• 🪡 Haftowanie czepca głogowskiego - przenoszenie wzoru, fastrygowanie, haft bandy i denka
• 🔧 Obszywanie tiulek
• 🧼 Krochmalenie na gorąco i na zimno
• 🔥 Prasowanie na mokro
• 🎀 Układanie ryszek i falbanek
• 🧷 Układanie czepca
• 🪢 Zszywanie czepca

Dzięki takim pracom lokalne rzemiosło ma szansę wyjść z pracowni i stać się elementem żywej pamięci społecznej.

Warsztaty wpisują się w długofalowy program edukacyjny Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu, realizowany przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Mistrz Tradycji” - to kontynuacja cyklu zajęć poświęconych haftom, frywolitce i czepcom lokalnym, które instytucja prowadzi od kilku lat. 🎭🧵

Jeśli ktoś chce przyjrzeć się pracy krok po kroku, w galerii znajdują się zdjęcia dokumentujące poszczególne etapy - od denka po ostatnie szycie - oraz informacje o kolejnych inicjatywach związanych z rzemiosłem ludowym.

na podstawie: Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu.